„Duchowość zdrowa emocjonalnie” – o czym jest książka?

Książka ta jest pisana przez pastora Kościoła New Fellowship, który będąc liderem zrozumiał, że potrzebna jest dojrzałość emocjonalna, zarówno u niego, jak i u członków Kościoła by mieć pełniejszą relację z Chrystusem i wywierać pozytywny wpływ na otoczenie.  Autor opisał swoje odkrycia i błędy na drodze lidera, pokazując w ośmiu rozdziałach drogę, którą warto przebyć dla pozytywnej zmiany. Przez wiele lat uważając, że dba o pokój unikał konfliktów, pracował dla Boga, po to by od Niego uciekać, często tłumił i ignorował swoje emocje, a dodatkowo nie miał świadomości swoich ograniczeń. Po czym opracował sposób pracy nad tym, by niwelować te szkodliwe nawyki i zachowania.

Dlaczego warto przeczytać książkę „Duchowość zdrowa emocjonalnie”?

Jak pisze Peter Scazzero, brak zdrowia emocjonalnego we wczesnych latach jego służby omal nie kosztował go małżeństwa, rodziny, pracy i ogólnego dobrostanu. To samo może spotkać każdego z nas, gdy nasza duchowość jest chora i gdy nasze życie nie jest zintegrowane – bez względu na religijną denominację.

Jakie tematy są poruszone w książce „Duchowość zdrowa emocjonalnie”?

Książka składa się z 8 rozdziałów i dwóch dodatków.

1. Problem niezdrowej emocjonalnie duchowości

Autor stawia tezę, że „chrześcijańska duchowość może być zabójcza, gdy nie powiąże się jej ze zdrowiem emocjonalnym. Może zniszczyć ciebie, twoją relacje z Bogiem oraz otaczającymi cię ludźmi”.

Wiele osób, tak jak kiedyś autor, wierzy, że moc Chrystusa może złamać „wszelkie przekleństwo”, więc nie przejmują się tym, że będąc ukształtowani w swoich domach tak, a nie inaczej, mają pewne obszary niedojrzałe, nad którymi warto popracować. I tak jak dawniej u Petera Scazzero, często ich  życie bywa reakcją na to, co robią inni ludzie, co mogli oni zrobić, co myśleli lub co mogą o nich pomyśleć inni.

Autor stawia mocną tezę, że „nie można być dojrzałym duchowo człowiekiem, pozostając niedojrzałym emocjonalnie”.

Podaje listę 10 najważniejszych objawów emocjonalnie chorej duchowości, które potem bardziej szczegółowo omawia. Są to:

1. Wykorzystywanie Boga, by uciec od Niego,
2. Ignorowanie złości, smutku i strachu,
3. Umieranie dla niewłaściwych rzeczy,
4. Zaprzeczanie wpływowi przeszłości na teraźniejszość,
5. Dzielenie życia na przedziały “duchowe” i  “nie duchowe”,
6. Robienie rzeczy dla Boga zamiast bycia z Bogiem,
7. Uduchowianie sytuacji konfliktowych,
8. Przykrywanie słabości i porażek,
9. Życie bez stawiania granic,
10. Ocenianie duchowej drogi innych osób.

2. Poznaj siebie, by móc poznać Boga

Mistrz Eckhart, dominikański pisarz z XIII wieku, napisał: „Nikt kto najpierw nie pozna siebie, nie może znać i Boga”.

Święta Teresa z Ávili napisała w „Drodze Doskonałości”: „Prawie wszystkie problemy w życiu duchowym wynikają z braku wiedzy o sobie samym”.

Peter Scazzero opisuje swoje zachowania i problemy związane z życiem rodzinnym i wspólnotowym, jako przykład niedojrzałości i niewłaściwych postaw. Z czasem odkrył, że należy skupić się na emocjach.

Jego medytacja nad trzema pokusami Jezusa na pustyni, doprowadziła go do zrozumienia jak te pokusy przejawiają się w naszym codziennym życiu, co dokładniej opisuje w książce. Pokusy te, to:

1. Pokusa pierwsza: Jestem tym, co robię (Wyniki działania),
2. Pokusa druga: Jestem tym, co mam (Posiadanie),
3. Pokusa trzecia: Jestem tym, co ludzie o mnie pomyślą (Popularność).

W dalszej części książki autor podpowiada w jaki sposób rozwijać swoją prawdziwą tożsamość.

3. Cofnij się, by móc pójść dalej

W kolejnym rozdziale Peter Scazzero opisuje kilka sytuacji w różnych rodzinach i pokazuje, że każdy z nas został obciążony „bagażem emocjonalnym” o większym lub mniejszym ciężarze.

Można wywnioskować ze słów autora, że jeśli żyjemy przeszłością, wyparciem lub iluzją to nie mamy duchowości zdrowej emocjonalnie. Zdrowa duchowość zachęca do życia w teraźniejszości  i przez to uwalnia nas od zbędnego balastu.

Peter Scazzero pokazuje przykładową tablicę z „dziesięciorgiem przykazań” przykładowej rodziny, które zabraniają rozmów na określone tematy lub odczuwania pewnych emocji. Wielu z nas pewnie mogłoby stworzyć bardzo podobne tablice.

Wtedy okazuje się, że o wiele łatwiej jest uczyć się modlitwy, czytania Słowa, uczestniczyć w spotkaniach grupowych lub uwielbieniach niż wykorzeniać wrośnięte przekonania, nawyki i sposoby działania, które szczególnie ujawniają się pod presją.

 Według autora, lęk przed wyciąganiem grzechów i sekretów rodziny na światło dzienne, otwiera nas na funkcjonowanie w grzesznych nawykach, a „im więcej wiemy o naszej rodzinie, tym więcej wiemy o sobie i tym więcej  wolności mamy w decydowaniu o tym, jak chcemy żyć”.

Autor nawiązuje do Modelu Systemowego Funkcjonowania Rodziny Beaversa i opisuje kolejne poziomy:

• Poziom piąty: Rodzina w bólu;
• Poziom czwarty: Rodzina z pogranicza;
• Poziom trzeci: Rodzina związana z zasadami;
• Poziom drugi i pierwszy: Adekwatna rodzina oraz Optymalna rodzina.

Scazzero pięknie opisuje historię Józefa z Księgi Rodzaju wskazując jak kierował swoim życiem i jak to może pomóc nam.

4. Podróż przez „ścianę”

„Ścianą” nazywa autor etapy wiary, a są to:

1. Zmieniająca życie świadomość Boga;
2. Uczniostwo (Nauka);
3. Aktywne życie (Służba);
4. Podróż do wnętrza;
5. Podróż  na zewnątrz (w oparciu o wewnętrzne życie);
6. Przemiana w miłość.

Czasem można utknąć pod tą „ścianą” i jest to pewnego rodzaju Ciemna Noc Duszy. Powołując się dalej na św. Jana od Krzyża, Scazzero wylicza i opisuje siedem niedoskonałości duchowych, opartych na  7 grzechach głównych.

O tym czy robimy postępy i przechodzimy na drugą stronę mogą świadczyć 4 czynniki opisane dokładniej przez autora:

1. Wyższy poziom świadomości własnej kruchości (wolność od osądzania innych);
2. Większe docenienie świętej niewiedzy (Tajemnicy) – to Bóg ma wszystko pod kontrolą;
3. Większa zdolność do oczekiwania na Boga – (Bóg da nam Ducha, jeśli nauczymy się na Niego czekać);
4. Większe oddzielenie – ( oderwanie się od przywiązań do: ego, rzeczy materialnych itp.).

5. Rozciągnij duszę przez żal i stratę

Zamiast żyć w iluzji warto uznać swoje ograniczenia i straty. W tym rozdziale autor opisuje historie Jana Chrzciciela oraz Hioba, który był krezusem, a utracił wszystko. Na ich przykładzie pokazuje jak możemy kształtować nasze postawy. Pozwolenie na stratę może dać dobre owoce.

„Na koniec tracimy nasze błędne wyobrażenia o Bogu i Kościele. (…) Czujemy się zdradzeni przez tradycję kościelną, lidera, a czasem nawet samego Boga. (…) Każda osoba, która żyje we wspólnocie z innymi wierzącymi, prędzej czy później doświadcza tego rozczarowania i towarzyszącego mu żalu”.

6. Odkryj rytm

Odkrycie rytmu polega na tym by wyzbyć się aktywizmu. Scazzero pisze: „Upychając jak najwięcej w nasze listy rzeczy do zrobienia, walczymy z życiem, aby jak najlepiej wykorzystać każdą wolną chwilę, którą mamy. Jednak niewiele się zmienia. Nasza nadproduktywność paradoksalnie sprawia, że przestajemy być produktywni.”

To samo dotyczy otaczających nas zewsząd bodźców: „Większość z nas boi się ciszy. Badania mówią, że przeciętna grupa może znieść tylko 15 sekund ciszy. Potwierdza to większość naszych nabożeństw.”

Dlatego autor przypomina o 10 przykazaniach i o Szabacie, który był przeznaczony na odpoczynek. Proponuje 4 filary biblijnego szabatu:

1. Zatrzymaj się,
2. Odpocznij,
3. Zachwyć się,
4. Kontempluj.

Scazzero przypomina o corocznym urlopie i proponuje także szabatowe wakacje po  sześciu lub siedmiu intensywnych latach służby.

7. Dojrzały emocjonalnie dorosły

Autor wymienia cechy emocjonalnych „niemowląt”, „dzieci”, „młodzieńców” i „dorosłych” (mając na myśli postawy, a nie wiek) przypominając, że celem dla każdego z nas jest stanie się „emocjonalnym dorosłym”.

Kolejnym aspektem poruszanym w siódmym rozdziale są relacje. Autor wskazuje, że dojrzała emocjonalnie osoba nie będzie ignorować konfliktu, co jest fałszywym czynieniem pokoju, ale będzie przyjmować konflikt, bo to jest droga do niesienia prawdziwego pokoju.

Scazzero proponuje dojrzałe podejście do konfliktu poprzez zrozumienie tego, co powinien robić mówiący i co powinien robić słuchający, by ich dyskusja mogła przynieść rozwiązanie. Co więcej, obie strony obowiązuje szacunek, który „nie jest uczuciem, lecz tym, jak traktujemy drugą osobę. Niezależnie od tego, jak moglibyśmy się czuć wobec innego człowieka, jest on stworzony na obraz Boży i posiada nieskończoną wartość i znaczenie”.

To czego wymaga szacunek jest opisane w Karcie 11 Praw proponowanych przez autora. Dodatkowo podana jest bardzo ważna wskazówka, by „Nie czytać w myślach”.

„Za każdym razem, gdy czynię założenia dotyczące kogoś, kto mnie skrzywdził lub rozczarował, nie weryfikując go, wierzę w kłamstwo na temat tej osoby. To założenie jest błędną interpretacją rzeczywistości. Ponieważ nie sprawdziłem tego z tą drugą osobą, jest bardzo możliwe, że wierzę w coś nieprawdziwego. Jest też prawdopodobne, że przekażę to fałszywe założenie innym.”

Bardzo podoba mi się stwierdzenie: „Jednym z największych darów jakie możemy dać naszemu światu, jest bycie społecznością zdrowych emocjonalnie dorosłych, którzy kochają we właściwy sposób”.

8. Wejdź na wyższy poziom i utwórz regułę życia

W ostatnim rozdziale Peter Scazzero proponuje stworzyć regułę życiową, która uporządkuje wszystkie aspekty naszego życia.

Autor ze smutkiem stwierdza:

„Czy można się dziwić, że większość ludzi żyje duchowością innych zamiast poświęcać czas na rozwijanie własnego doświadczenia Boga? Większość chrześcijan mówi o modlitwie, ale nie modli się. Większość wierzy, że Biblia jest Słowem Bożym, ale nie ma pojęcia, o czym ona mówi. Cele, które stawiamy naszym dzieciom niewiele różnią się od celów pogan, którzy nie znają Boga. Podobnie jak świat, my również oceniamy ludzi na podstawie ich wykształcenia, bogactwa, piękna i popularności”.

Scazzero podaje jako przykład reguły monastyczne, z życia Daniela ze Starego Testamentu, a także Ojców Kościoła.

Próbując ustalić własną regułę życia, warto pamiętać o czterech aspektach:

1. Modlitwa;
2. Odpoczynek;
3. Praca / Działalność;
4. Relacje.

Autor rozwija dalej te wątki, wymieniając i opisując poszczególne elementy reguły życia w każdym z powyższych aspektów.

Tu chcę zacytować fragment, który może wielu zaskoczyć.

„Chrześcijanie szczególnie cierpią na deficyt zabawy. Być może nie dorastaliśmy w rodzinach lub środowiskach, które traktowały zabawę i rekreację jako ważną część życia. To wymaga planowania i przygotowania, inaczej wielu ludzi dla relaksu na przykład ogląda film, tylko po to, by uświadomić sobie, że czują się gorzej na duchu, a nie lepiej, kiedy seans się skończy.”

9. Dodatek A – Duchowość zdrowa emocjonalnie dzień po dniu

Peter Scazzero poleca czytelnikowi, jako kontynuację, kolejną swoją książkę p.t.: „Kurs duchowości zdrowej emocjonalnie”. Cytowany fragment ukazuje jak wygląda przykładowy plan dnia z czytaniami i  rozmyślaniami na jeden z dni w czasie przerabiania tego kursu.

10. Dodatek B – Definiowanie zdrowia emocjonalnego i komplementacyjnej duchowości.

Tu autor podsumowuje  współdziałanie zdrowia emocjonalnego i duchowego. Bardzo dobrze syntetyzuje to diagram, który wyewoluował z początkowej wersji stworzonej przez Jay’a Feld’a.

Jaką refleksję wzbudza książka Petera Scazzero „Duchowość zdrowa emocjonalnie”?

Jest to kolejna pozycja po „Jak nie rozwijać się duchowo?”, uzmysławiająca, że skoro na nasze życie wpływają: fizyczność, emocje, intelekt, duchowość i sfera społeczna, to nie możemy zaniedbywać żadnego z tych obszarów. Zgadzam się z tezą autora, wypowiedzianą we wstępie, że „ignorancja względem jakiegokolwiek aspektu tego, kim jesteśmy jako ludzie zawsze skutkuje wyniszczającymi konsekwencjami  – w naszej relacji z Bogiem, z innymi, a nawet z samymi sobą”.

Gdzie znaleźć więcej informacji o wierze, religii i duchowości?

Na stronie Neony Szeptem możesz znaleźć wiele zebranych wartościowych informacji o wierze i duchowości:

• Polecane książki o wierze, religii i duchowości;
• Rekomendowane artykuły o wierze i duchowości;
• Wartościowe podkasty o wierze i duchowości.

Chcesz więcej recenzji? Wesprzyj Neony Szeptem!

Zostań Patronem – Zapraszam na Patronite!